Mardin Kalesi

Cumhuriyetin ilanını takiben, Türkiye müzeleri Atatürk'ün Anadolu'nun insan eliyle yapılan faydalı şeylerinin sergi ve araştırmasına önem vermesi dolayısıyla kaydedilebilir şekilde gelişti. Türkiye ilan edildiğinde, İstanbul'da "Asar-ı Atika Müzesi", olarak adlandırılan İstanbul Arkeoloji, Aya İrini'nin ev sahipliğini yaptığı Askeri Müze, Süleymaniye Camii'nde Türk ve İslam Eserleri Müzesi (Evkaf-ı Islamiye Müzesi) ve Anadolu'nun birkaç büyük şehrinde Osmanlı İmparatorluğu Müzesi (Müze-i Humayun) müzeleri vardı. Türk Arkeoloji Müzesi (Türk Asar-ı Atikası), Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında kuruldu. Görevi toplamak, sıralama yapmak, katalog ve arkeolojik ve etnografik buluntuları korumaktı. Anadolu'nun birçok bölgesinde antik kiliseler, camiler ve kervansaraylar restore edildi ve müzeye dönüştürüldüler. Malzemeleri ve içerisindeki sanat çalışmaları ile Topkapı Sarayı, 1927 yılında halkın ziyaretine açıldı. Aynı yıl İslami Müze "Türk ve İslam Eserleri Müzesi" olarak restore edildi ve Konya'da Mevlana Derviş Loca'sı bir müzeye dönüştürüldü. 1930 yılında tamamlanan Ankara Etnografya Müzesi, cumhuriyet döneminde inşası ilk defa müze olarak dizayn edilen yapıydı. Yeni müzeler Bursa, Adana, Manisa, İzmir, Kayseri, Antalya, Afyon, Bergama ve Edirne'de kuruldu. 1940 yılında Ankara'da Mahmut Paşa Bedesteni içinde kurulmuş olan Hitit Müzesi, restore edilip, yenileştirildikten sonra 1968 yılında Anadolu Medeniyetleri Müzesi hâline dönüştürüldü. 2018 yılı sonu itibarıyla Türkiye'de Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı 200 müze, özel idareye sahip 251 müze bulunmaktadır. Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı müzelerdeki 3.337.766 iken, özel müzelerdeki eser sayısı 396 bin 467'dir. Öte yandan, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ücretsiz hizmete sunulan "sanal müze"lerin sayısı 2020 yılı sonunda 33'e ulaşmıştır.

El - Cezeri Müzesi

Girharrin Höyüğü, Mardin il merkezinin 11 km. güney-güneydoğusunda, Mardin - Nusaybin karayolunun hemen batısında, eski adı Girharrin olan Ortaköy Köyü'nün ortasında yer alan bir höyüktür. Bazı kaynaklarda Gülharrin olarak geçmektedir. Tepe, teraslarıyla birlikte 400 x 300 metre boyutlarında ve 40 metre yüksekliktedir. Navala Kutte Vadisi'nde yer alan ve Riji Deresi'nin batı tarafında olan höyük, bu vadinin kuzeydoğu yönünde doğal bir geçit sağlamaktadır. Asur Ticaret Kolonileri Çağı'nda Kültepe Karum'a uzanan ve Kral Yolu olarak bilinen ana ticaret hattının yerleşimden geçtiği bilinmektedir. Tepenin ve köyün eski adı olan Girharrin'in, gir (tepe) ve harrin (yol) sözcüklerine dayandığı ileri sürülmektedir. Diğer yandan Asur belgelerinde adı Huzirina olarak geçen kentin burası olduğu düşünülmektedir.