Hacı Saad

Safevî İmparatorluğu (Farsça: شاهنشاهی صفوی, romanize: Şehinşahi-yi Safevî), Safevîler, Safevî Devleti, veya resmi adıyla "Korunan İran Memleketleri" (Farsça:ممالک محروسه ایران, Memālik-i Mahruse-yi İran), 1501 ve 1736 yılları arasında varlığını sürdürmüş, sıkça modern İran tarihinin başlangıcı olarak kabul edilen, Safevi Hanedanı tarafından yönetilmiş devlet. Bugünkü İran, Azerbaycan, Ermenistan, Irak, Afganistan, Türkmenistan ve Türkiye'nin doğu kesiminde varlığını sürdürmüş, Şiî Onikiciliği resmî mezhep olarak kabul etmiş ve İran'ın varisi olduğu Safevî Hanedanı'nın devletidir. Devletin kuruluşunda ana rolü Kızılbaş Türkmenler oynadı. Kuruluşta Tacikler gibi İrani unsurlar ise bürokrasi ve kültürel alanlarda bulundu. Safevî İmparatorluğu, ne Ahameniş ve Sasani imparatorlukları gibi önceki Pers imparatorlukların bir dirilişi ne de modern İran devletinin başlangıcıydı. Safevîler, önceki imparatorlukların Farsça konuşulan bölgelerinin büyük bir kısmını birleştirmiş olsalar da, kendilerini bu devletlerin mirasçısı ya da meşru halefi olarak görmüyorlardı. Timurlu ve Türkmen seleflerine kıyasla daha fazla ya da daha az ‘İranlı’ değillerdi. İran Platosu'nun doğu ve batı kesimlerinin Safevîler tarafından birleştirilmesi ve bölgede İmâmiyye Şiiliği'nin resmî mezhep hâline getirilmesi, günümüz İran'ının tanınabilir bir öncüsünü ortaya çıkarmış olsa da, Safevî yönetimi ne açık biçimde İran merkezliydi ne de millî bir karakter taşıyordu. Safevî Devleti'nin kuruluşuna destek veren Türkmen boyları şunlardır: Şamlı, Ustaclu, Dulkadirlu, Tekeli, Afşar, Kaçar, Çağırganlı, Karamustafaoğlu, Şadıllı, Beğdili, Humuslu, Varsaklar. İsmail Safevî, Akkoyunlu Emiri Elvend Mirza'yı Şarur (Nahçıvan) yakınlarında yendikten sonra 1501 yılının Temmuz ayında Tebriz'de kendisini Şah ilan etti. Bundan sonra İran'ın tamamını ele geçirerek, Mayıs 1502'de resmen Safevî Şahı olan I. İsmail sonraki 235 yılda Orta Doğu'ya büyük etki yapacak bir Şiî devletinin temelini atmıştır.